UstalaşÜye girişi
Nihat öğretmenNİHAT ÖĞRETMEN

LGS MATEMATİK: ARDIŞIK ÖTELEME VE YANSIMA TEST ÇÖZ

BU KONUDAN BAŞLA

ÖNCE TANIMLAR

Öteleme
Şeklin her noktasını yönünü ve boyutunu değiştirmeden aynı uzaklık ve aynı yönde kaydırmaktır.
Yansıma
Şeklin bir doğruya göre ayna görüntüsünü almaktır. Şekil ve görüntüsü doğruya eşit uzaklıktadır.
Ardışık dönüşüm
Bir dönüşümün sonucuna ikinci bir dönüşümün uygulanmasıdır. Dönüşümlerin sırası önemlidir.

KONUNUN MANTIĞI

En küçük parçadan başla. Tek nokta düşün: A(2, 3). Sağa 4 birim ötelersen x'e 4 eklenir ve A'(6, 3) olur. Sağa gitmek x'e, yukarı gitmek y'ye ekler.

Yansımada işaret oynar. x eksenine göre yansımada (x, y) noktası (x, −y) olur. y eksenine göre yansımada (−x, y) olur. A(2, 3) için sırasıyla (2, −3) ve (−2, 3) bulunur.

Şimdi ikisini art arda yap. A(2, 3) önce y eksenine göre yansısın: (−2, 3). Sonra sağa 4 ötele: (2, 3). Sırayı ters çevirirsen önce (6, 3), sonra yansımayla (−6, 3) bulursun. Sıra sonucu değiştirir.

Tek noktada gördüğünü şeklin her köşesine uygula. İlk konumdan son konuma adım adım git ve her adımın sonucunu yaz.

SINAV İÇİN HAP BİLGİ

  • Öteleme: (x, y) → (x + a, y + b). Sağa ve yukarı gidiş pozitif, sola ve aşağı gidiş negatiftir. Örnek: (2, 3) için 4 sağa, 1 aşağı (6, 2) verir.
  • x eksenine göre yansımada y'nin işareti, y eksenine göre yansımada x'in işareti değişir: (x, y) → (x, −y) ve (x, y) → (−x, y).
  • Öteleme ve yansımada uzunluk, açı ve alan korunur. Şekil ile görüntüsü eştir. Yansımada görüntü ayna görüntüsüdür, şekil ters yüz olur. Ötelemede şeklin duruşu aynı kalır.
  • Eksen dışı doğruda uzaklığı say. A(3, 2) noktası x = 1 doğrusunun 2 birim sağındadır. Yansıması 2 birim solunda, yani (−1, 2) olur.

DİKKAT: SIK DÜŞÜLEN TUZAK

  • Sırayı karıştırma. Önce yansıma sonra öteleme ile önce öteleme sonra yansıma çoğu zaman farklı sonuç verir. A(2, 3) örneğinde (2, 3) ile (−6, 3) çıkar.
  • Yansımada doğru üzerindeki nokta yerinde kalır. Ötelemede ise miktar sıfır değilse hiçbir nokta yerinde kalmaz.

ÖRNEK SORULAR

SORU 1

Analitik düzlemde verilen bir P(2m - 1, 3 - n) noktası x ekseni boyunca 4 birim sola ötelenip y eksenine göre yansıtıldığında (3, 7) noktası elde ediliyor. Buna göre m × n çarpımının değeri kaçtır?

SORU 2

Kareli zemin üzerine yerleştirilmiş dik koordinat sisteminde verilen sarı renkli dik üçgen 4 birim sağa ötelenip x eksenine göre, mavi renkli dik üçgen ise 3 birim yukarı ötelenip y eksenine göre yansıtılıyor. Buna göre son durumda bu iki üçgenin çakışan ortak köşesinin koordinatları toplamı kaçtır?

Dik koordinat sistemi üzerinde iki dik üçgen çizilmiştir. Sarı renkli dik üçgenin köşe koordinatları (-2, 4), (-4, 4) ve (-2, 6) noktalarıdır. Mavi renkli dik üçgenin köşe koordinatları (-2, -7), (-5, -7) ve (-2, -5) noktalarıdır.

SORU 3

Bir mimari çizim programında modellenen dik üçgen şeklindeki bir çatının köşe noktaları K(-4, 2), L(-1, 2) ve M(-1, 6) olarak sisteme girilmiştir. Tasarımcı çatının simetrisini ve konumunu değiştirmek amacıyla bu üçgene sırasıyla iki farklı geometrik dönüşüm uygulamıştır. İlk olarak üçgenin y eksenine göre yansıma altındaki görüntüsü oluşturulmuş, ardından elde edilen bu yeni üçgen x ekseni boyunca negatif yönde 3 birim ve y ekseni boyunca negatif yönde 4 birim ötelenmiştir. Gerçekleştirilen bu dönüşümler sonucunda elde edilen son üçgenin köşe noktalarının apsisleri toplamı ile ordinatları toplamının genel toplamı kaçtır?