UstalaşÜye girişi
Nihat öğretmenNİHAT ÖĞRETMEN

LGS MATEMATİK: EŞİTSİZLİK YAZMA VE MODELLEME TEST ÇÖZ

BU KONUDAN BAŞLA

ÖNCE TANIMLAR

Eşitsizlik
İki ifadenin <, >, ≤ ya da ≥ sembolleriyle karşılaştırılmasıdır.
Çözüm kümesi
Eşitsizliği doğru yapan bütün değerlerdir. Sayı doğrusunda gösterilir, ≤ ve ≥ için sınır dolu, < ve > için boş noktayla işaretlenir.

KONUNUN MANTIĞI

En küçük parçadan başla. Günlük cümleyi sembole çevir. "x, 5'ten büyüktür" ifadesi x > 5 olur. "x en az 5'tir" ifadesi x ≥ 5 olur. Burada 5 de olabilir.

Şimdi bir problem kur. Bir defter 8 TL ve cebinde 50 TL var. Defter sayısına x de. Harcama 8x olur ve 50'yi aşamaz. 8x ≤ 50 yazılır.

Çöz. İki yanı 8'e bölünce x ≤ 6,25 çıkar. Defter sayısı tam sayı olacağından en çok 6 defter alınır. Kontrol: 6 · 8 = 48, 7 · 8 = 56.

Çözüm eşitlik çözmeye benzer. Tek fark, negatif sayıyla çarpma ya da bölmede yönün değişmesidir. −2x ≤ 8 ise x ≥ −4 olur.

SINAV İÇİN HAP BİLGİ

  • Anahtar sözcükler: en az ≥, en çok ve en fazla ≤, aşmamalı ve geçmemeli ≤, fazla ve büyük >, az ve küçük <.
  • İki sınırlı ifade: "x, 3'ten büyük, 8'den küçük" 3 < x < 8 olur. 3 < x ≤ 7 koşulunu sağlayan tam sayılar 4, 5, 6, 7'dir.
  • Sabit ücretli modelde sabit + birim · x kur. Sabit 20 TL, dakika başı 2 TL ve bütçe 50 TL ise 20 + 2x ≤ 50 olur, yani x ≤ 15.
  • Yön kuralı: a < b ise −a > −b. 2 < 5 iken −2 > −5 olur. Toplama ve çıkarmada yön değişmez, yalnız negatifle çarpma ve bölmede değişir.

DİKKAT: SIK DÜŞÜLEN TUZAK

  • "En az 5" ile "5'ten fazla" aynı değildir. En az 5 için x ≥ 5 (5 dahil), 5'ten fazla için x > 5 (5 dahil değil).
  • Negatif sayıyla çarpınca ya da bölünce yönü çevirmeyi unutma. −3x > 12 ise x < −4 olur.
  • Sonucu bağlama göre yorumla. Kişi ve adet gibi sayılarda ondalık olmaz. x ≤ 6,25 ise en çok x = 6 alınır.

ÖRNEK SORULAR

SORU 1

Bir nakliye firması şehir içi koli taşımacılığında müşterilerine iki farklı ücret tarifesi sunmaktadır. 1. tarifede 750 TL sabit servis ücreti ve taşınan her koli için 30 TL alınmaktadır. 2. tarifede ise ilk 20 koli için koli başına 50 TL, 20 koliyi aşan her koli için ise koli başına 45 TL alınmaktadır. Bu nakliye firması ile 20'den fazla koli taşıtan Selim Bey, 1. tarifeyi seçtiğinde 2. tarifeye göre daha az ücret ödeyeceğini hesaplamıştır. Buna göre Selim Bey'in taşıttığı koli sayısı en az kaçtır?

SORU 2

Bir kargo dağıtım merkezinde bulunan yük asansörünün en fazla 850 kg taşıma kapasitesi vardır. Kütlesi 75 kg olan bir kurye, her birinin içinde eşit kütlede ürün bulunan kolileri bu asansörle üst kata taşıyacaktır. Asansöre kurye ile birlikte her biri 40 kg olan boş taşıma arabalarından 2 adet ve içerisine her birinin kütlesi 18 kg olan kolilerden belirli sayıda konulacaktır. Buna göre kuryenin asansörün taşıma kapasitesini aşmadan tek seferde taşıyabileceği koli sayısı en fazla kaçtır?

SORU 3

Bir ilkokulun bahçesindeki kermes için el yapımı bez çantalar ve defterler satışa sunulmuştur. Kermesteki ürünlerin satış koşulları ve gelir hedefleri ile ilgili bilgiler aşağıda verilmiştir: • Bez çantaların her biri 80 TL'den, defterlerin her biri ise 30 TL'den satılmaktadır. • Kermese getirilen 20 adet bez çantanın 3/4'ü gün boyunca satılmıştır. • Kermes alanı için yapılan 480 TL'lik stant masrafı, gün sonunda elde edilen toplam gelirden düşülmüştür. • Kermes komisyonu, bu masraf düşüldükten sonra kalan net gelirin 1440 TL'den az olduğunu açıklamıştır. Buna göre, kermeste satılan defter sayısı n için aşağıda verilen değerlerden hangisi bu durumu sağlayan bir sayı OLAMAZ?