İnkılap Tarihi'nin ikinci yarısı Atatürkçülük ve çağdaşlaşan Türkiye üzerine kurulu. Bu bölümde sorular bir olayın sırasından çok neyi değiştirdiğini ve hangi ilkeye dayandığını yokluyor. Benzer inkılapları birbirine karıştırmak bu bölümde sık görülen bir hata. Ben bu yüzden bu bölümü hep aynı üç soruyla çalıştırırım. Neden yapıldı, neyi değiştirdi, hangi ilkeye dayanıyor? Bu yazıda sana bu üç sorunun nasıl işlediğini anlatacağım.
Önce inkılapları alanlara ayır. Eğitim ve kültür, toplumsal hayat, hukuk, ekonomi ve sağlık gibi başlıklar aç. Her başlığın altına o alandaki gelişmeleri yaz. Aynı alanın inkılapları birbirine yakın olduğu için sınavda şıklar çoğunlukla aynı alandan gelir. Alanı bilmek, şıkların yarısını eler.
Sonra her gelişme için üçlü tabloyu kur. Sütunlar şunlar olsun: neden yapıldı, neyi değiştirdi, hangi ilkeyle ilgili. Üçüncü sütunu doldururken ilkeyi ezber cümleyle değil, günlük hayattan bir örnekle eşleştir. Örneğin bir değişikliğin herkese eşit hak getirdiğini görüyorsan hangi ilkeyle ilgili olduğunu kendin bulursun. İlkeyi örnekle bağlayan öğrenci soruda adını duyunca örneği hatırlar.
Atatürk ilkelerini çalışırken ilkenin adını değil neyi söylediğini öğren. Her ilke için tek cümle yaz ve yanına bir örnek ekle. Sonra karışık bir liste yap ve örneklere bakıp ilkeyi bulmayı dene. Bu sırayı tersine çevirmek de iyi bir tekrar. İlkeyi oku, örneği kendin üret. Böylece soruda hangi biçimde sorulursa sorulsun hazır olursun.
Dış politika ve demokratikleşme konularını da aynı çatıya koy. Atatürk Dönemi Türk Dış Politikası başlığında Hatay'ın anavatana katılması gibi gelişmeleri nedenleriyle birlikte yaz. Çok partili hayat denemeleri ile Mustafa Kemal'e suikast girişimini de bir sebep ve sonuç ilişkisi içinde çalış. Tek tek olayı değil, ilişkiyi öğrenirsen soru değişse bile cevabın değişmez.
Haftalık düzen için önerim şu. Haftada üç gün yirmi dakika bu bölümü çalış. Bir gün alanlara ayırma, bir gün üçlü tablo, bir gün karışık test. Haftanın sonunda tabloyu bakmadan bir kez daha doldur. Kısa ve düzenli çalışma, bu bölümde uzun ve seyrek çalışmadan daha rahat yürür.
Yanlış yaptığın soruda tabloya dön. Neden sütununu mu karıştırdın, ilkeyi mi yanlış bağladın, şıkta geçen alanı mı atladın? Yanlışı bir kez tabloya işlersen aynı karışıklığı ikinci kez yapman zorlaşır.
Somut bir çalışma örneği vereyim. Eğitim ve kültür alanındaki inkılapları çalışacaksan alanın başlığını sayfanın tepesine yaz. Altına bu alandaki gelişmeleri alt alta sırala. Her birinin yanına neden, değişen şey ve ilke satırlarını doldur. İki hafta sonra bakmadan aynı tabloyu yeniden doldurmayı dene. Dolduramadığın hücre, çalışacağın yer.
Sık yapılan bir hata, inkılabın adını bilip neyi değiştirdiğini bilmemek. Adı duyduğunda tanımak yetmez. Soru adı vermeden değişimi anlatıp adı sorabilir. Üçlü tablonun ortadaki sütunu bu yüzden en önemlisi. Ortadaki sütunu kendi cümlenle doldurabiliyorsan soru hangi yönden gelirse gelsin hazırsın.
Ekonomi ve sağlık alanındaki gelişmelerde de aynı yöntemi kullan. Gelişmenin hangi ihtiyaçtan doğduğunu ve neyi iyileştirdiğini yaz. Tarihleri ikinci plana at. Önce amacı bil, tarihi sonra ekle. Amaçla bağlanmış bilgi sınavda çok daha kolay geri gelir.
Evde yardım etmek isteyen biri varsa ona bir gelişme seç ve "bu neden yapıldı" sorusunu sormasını iste. Cevabı tabloya bakmadan vermeye çalış. Tarih uzmanı olması gerekmez, soruyu sorması yeterli.
Karışık sorulara alış. Sınavda inkılap soruları bazen adı verip değişimi, bazen değişimi verip adı, bazen ikisini verip ilkeyi sorabilir. Çalışırken konuları karıştırarak test çöz. Üçlü tablonun her sütunu soru olabilir. Üç yönden de cevap verebiliyorsan hazırsın.
Kısa bir kart sistemi de işe yarar. Her inkılap için bir kart yap. Ön yüze adı, arka yüze neden, değişen şey ve ilkeyi yaz. Kartları karıştırıp ön yüzden arkayı, arka yüzden ön yüzü tahmin et. Doğru bildiklerini ayır, yanlışları öne al.
Atatürk ilkelerini günlük hayattan bir bakışla da tekrar edebilirsin. Bir haber ya da okul etkinliği gördüğünde hangi ilkeyle ilgili olabileceğini düşün. Bu alışkanlık ilkeyi ders kitabından çıkarıp yaşayan bir kavram yapar. Sınavda örnekle karşılaştığında yabancılık çekmezsin.
Seviye testi ödeme bilgisi istemez. Sonrasında seviyene göre, kolaydan zora doğru sorular gelir ve çözdüğün soru bir daha karşına çıkmaz. Seviye testiyle başla.